Warsztaty

MULTIPOLIS: Mazowsze/Warszawa

Projekt proponował nowe spojrzenie na metropolię warszawską, które miało ukazać ją nie jako monolit, ale mozaikę przestrzeni, dzielnic i gmin, z których każda - podobnie jak w greckiej polis -  jest odrębną całością, razem zaś składają się na dynamikę miejskiego życia i jego niepowtarzalny charakter. Staraliśmy się odwrócić optykę, według której centrum promieniuje na peryferie, modelując je i ujednolicając.

Projekt MULTIPOLIS: Mazowsze/Warszawa wyrastał z intuicji, że na mapie metropolii jest wiele kulturalnych centrów, które konkurują ze sobą, a jednocześnie się dopełniają. Projekt miał na celu wzmocnienie tych istniejących i potencjalnych centrów regionalnych, zbudowanie przestrzeni komunikacji między nimi. Pozwolił na zapoznanie się z ich specyfiką, wskazanie ich mocne punkty i możliwych pól działania. Dodatkowym efektem warsztatów było stworzenie alternatywnej mapy metropolii warszawskiej, uwzględniającej różne środowiska artystyczne i kulturalne. To zwrócenie się poza administracyjne granice miasta stołecznego Warszawy może odwrócić niepokojącą tendencję do traktowania sąsiadujących z nim miejscowości jedynie jako „sypialni” stolicy. Ma także stanowić zachętę  dla stołecznych animatorów do rozszerzania pola działania, a dla artystów i aktywistów z sąsiednich miejscowości – do uwzględnienia mieszkańców stolicy wśród adresatów projektów i do odważnego sposobu promowania własnych działań, wykraczającego poza najbliższą okolicę. Projekt był również okazją do refleksji nad tym, jak skutecznie promować własne działania w sytuacji dużej konkurencji na polu działań i projektów kulturalnych

Na MULTIPOLIS: Mazowsze/Warszawa w 2011 roku złożyły się trzy etapy.

Pierwszą część stanowiły dwa dwudniowe bloki warsztatów (30-31.05 i 6-7.06.2011) kładące nacisk na praktyczne działania, dostarczające narzędzi do rozpoznawania lokalnego kontekstu i skutecznego w nim działania.

Punktem wyjścia warsztatu Sztuka spotkania prowadzonego przez Marię Parczewską i Janusza Byszewskiego było przekonanie, że aby zachęcić lokalną społeczność do aktywnego uczestnictwa w życiu kulturalnym miejscowości, należy zacząć od stworzenia przestrzeni dla indywidualnej refleksji i swobodnej auto-ekspresji dla tych, którzy mają największy udział w jego tworzeniu lub ożywianiu – dyrektorów i pracowników domów kultury, bibliotek, szkół czy samodzielnych animatorów. Wychodząc od osobistych pytań o najważniejsze w życiu słowa, wartości, uczucia, relacje, miejsca uczestnicy przechodzą do różnych artystycznych sposobów wyrażenia siebie. Działania te wzmacniają w uczestnikach poczucie własnej wartości, zachęcają do poszukiwania nieoczywistych rozwiązań, są też ważnym krokiem otwierającym na działanie w przestrzeni publicznej, przełamywanie osobistych barier, angażowanie obcych osób, a zatem znacząco wpływają na to, jak myślimy o działaniu w kulturze i przez kulturę.

Warsztat Wojciecha Kłosowskiego nakierowany był na wzmacnianie osobistego zaangażowania i zwiększanie poczucia własnych możliwości działania w ramach instytucji kultury, przy współpracy z nimi lub w pracy indywidualnej i pozainstytucjonalnej. Pracując nad koncepcjami różnych projektów uczestnicy szukali odpowiedzi na dylematy stojące u podstaw różnych strategii działania w kulturze.

Drugi blok warsztatów rozpoczął się od zajęć prowadzonych przez Michalinę Laskowską i Izabelę Meyzę. Uczestnicy wspólnie z trenerkami zastanawiali się nad definicją pojęcia „animator kultury”, przywołując przy tym swoje własne doświadczenia oraz dyskutując o zasadach i wartościach leżących u podstaw prowadzonych przez nich działań, ale także animacji kultury w ogóle. Duża część warsztatów poświęcona była na różnorodną analizę lokalnego potencjału. Uczestnicy podzieleni na grupy przeprowadzali m.in. analizę SWOT dla swoich miejscowości oraz próbowali dokonać wstępnej diagnozy lokalnej na przedstawionych przykładach. Warsztaty obfitowały w dyskusje oraz refleksje nad zagadnieniami związanymi z animacją kultury i partnerstwem.

W czasie warsztatu Ilony Iłowieckiej-Tańskiej uczestnicy analizowali materiały prasowe dotyczące różnych wydarzeń kulturalnych w Warszawie i na Mazowszu. Zadawali sobie przy tym następujące pytania: Jakie miejsce w środkach masowego przekazu zajmują wydarzenia kulturalne? Jak podnieść rangę lokalnego wydarzenia zarówno w mediach lokalnych, jak i warszawskich oraz ogólnopolskich? W jaki sposób formułować opisy projektów, żeby przyciągnąć zainteresowanie dziennikarzy? Jaka jest specyfika różnych medialnych przekazów, co może dać naszemu projektowi audycja radiowa, artykuł prasowy, informacja w lokalnym programie telewizyjnym, strona na facebooku?

Drugim etapem były samodzielne działania uczestników projektu. Przy merytorycznym wsparciu koordynatorów i przy pomocy animacyjnych metod typu "first contact" uczestnicy mieli okazję wypróbować zdobyte narzędzia do samodzielnych działań mających na celu rozpoznanie lokalnego kontekstu i refleksję nad usytuowaniem ich miejscowości i instytucji względem metropolii. Celem tego etapu było również stworzenie symbolicznej mapy metropolii, na którą złożyły się opowieści, przedmioty, ilustracje, które uczestnicy projektu zdobyli i stworzyli w czasie swoich akcji.

Jednodniowe seminarium, które odbyło się 18.10.2011 r. pod hasłem "Mazowsze/Warszawa wspólna sprawa?" było trzecim etapem, a jednocześnie podsumowaniem całego projektu. Podczas poszczególnych paneli przedyskutowano następujące pytania: Co oznacza z perspektywy instytucji kultury, organizacji pozarządowych, animatorów i artystów działających w najbliższym sąsiedztwie Warszawy pojęcie metropolii? Czy ten termin ma zastosowanie w definiowaniu naszej tożsamości i w rodzajach działań, jakie podejmujemy? Jakie są plusy, a jakie minusy działania w symbolicznym cieniu Pałacu Kultury? Czy bliskość stolicy pomaga w realizacji własnych pomysłów, blokuje inicjatywy może jest dla nas obojętna? W seminarium wzięli udział uczestnicy warsztatów oraz zaproszeni goście – badacze, naukowcy specjalizujący się w problematyce metropolitalnej, praktycy i teoretycy animacji kultury. Seminarium towarzyszyła wystawa prezentująca dokumentację działań uczestników i realizacji ich własnych mini-projektów.

Projekt MULTIPOLIS: Mazowsze/Warszawa organizowany był w ramach programu Kierunek Kultura 2011 realizowanego we współpracy i przy wsparciu finansowym Biura Kultury Miasta Stołecznego Warszawy.